ललितपुर जिल्ला बचत तथा ऋण सहकारी संघले ३२औं स्थापना दिवसको अवसरमा शुभकामना कार्यक्रम गरेको छ । संघले जेन–जी आन्दोलन पछि मुलुकमा उत्पन्न भएको विषम परिस्थितिलाई मध्यनजर गरी सामान्य कार्यक्रमको आयोजना गरि स्थापना दिवस मनाएको हो ।
कार्यक्रममा बोल्दै संघका अध्यक्ष रामहरी बजगाईंले अभियानको नेतृत्वमा प्रारम्भिक संस्था चलाउने व्यक्ति नभएकाले यस क्षेत्रको समस्या समाधानमा गम्भीर नभएको बताए । अभियन्ताहरुलाई प्रारम्भिक सहकारी संस्थाको पीडा थाहा नभएको भन्दै उनले ऋण असुलीमा हुन नसक्दा बचत फिर्तामा समस्या भए पनि सबै संस्थाका सञ्चालक फटाहा हुन् भन्ने भाष्य समाज निर्माण भएको बताए । उनले अभियानभित्र विषयगत संघहरु कान्छो भएको भन्दै माथिल्ला निकायले आफुहरुको आवाजलाई नसुनेको गुनासो गरे ।
सहकारी क्षेत्रमा जति कार्यदल बनेपनि समस्या समाधान किन गर्न नसकेको भन्दै उनले प्रश्न गरे । संस्था सञ्चालन गर्दाका चुनौतीको विषयमा अभियान्ताको ध्यान नपुगेको र व्यक्ति विशेषले राज्यलाई बिफ्रिङ गर्दा समस्या समाधान नभएको उनको दावी छ । संघले सदस्य संस्थाहरुलाई आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोग गर्दै आएको भन्दै उनले कतिपय संस्थालाई वित्तीय, कतिपयलाई नीतिगत र व्यवहारिक सहायता पु¥याएको उनको भनाई छ । सहकारीका समस्यामा बारेमा राष्ट्र बैंक र प्राधिकरणलाई समेत लिखित सुझाव दिएको भन्दै अध्यक्ष बजगाईंले सहकारीमैत्री वातावरण निर्माण गर्न माग गरे । ४३ जिल्लाका बचत संघका अध्यक्षहरुको सहभागिता फोरम बनाएको र उक्त फोरममार्फत् र राज्य र अभियानलाई दवाव दिने गरेको उनले सुनाए ।
संघ वित्तीय पारदर्शिता कायम गर्दै अगाडि बढेको भन्दै उनले संस्थाहरुलाई सहयोग गर्न छाता कार्यक्रम बनाएर अघि बढ्ने बताए । ललितपुरमा रहेका धेरै बचतऋण सहकारी संस्थामा समस्या रहेको भन्दै उनले कतिपय संस्थामा ऋण असुली, कतिपय नीति विधिमा सञ्चालन नहुँदा र केहिमा सञ्चालकले बदमासी गरेको जनाए ।
कार्यक्रममा शुभकामना मन्तव्य राख्दै संस्थापक अध्यक्ष रोहिणी जोशीले नेपाल बैंकबाट अवकाश पाएपछि सहकारी क्षेत्रमा लागेको बताइन् । उनले सुरुमा सहकारीको बारेमा टिभीमा मात्र सुनेको र सहकारीका बारेमा सामान्य ज्ञान समेत नरहेको अनुभव सुनाइन् । सहकारी प्रशिक्षण केन्द्रमा तालिम लिएपछि मात्र सहकारीका बारेमा बुझ्ने अवसर मिलेको उनले उल्लेख गरिन् । नेपालमा आफुले नै पहिलो महिला बचत तथा ऋण सहकारी संस्था खोलेको भन्दै उनले सुरुका दिनमा सहकारी बारेमा बुझाउन विभिन्न जिल्लाहरुमा समेत गएको सुनाइन् । सहकारीहरुको केन्द्रीय संघ र राष्ट्रिय सहकारी महासंघ समेत स्थापना भएको अवस्थामा जिल्लामा संघहरु नभएको भन्दै २०५० सालमा पहिलो पटक बचत संघ स्थापना गरेको बताइन् ।
संघ स्थापना गर्नको लागि संस्था संस्थामा गएर सदस्य बन्न आग्रह गरेपनि कतिपय संस्थाले वेवास्ता गरेको उनले सुनाइन् । साझा अन्तर्गतका ५ वटा संस्थाले एकै पटक सदस्य बनिदिएपछि संघ खोल्न बल पुगेको उनको भनाई छ । आफ्नै लगानी र मेहनतबाट स्थापना भएको संघको उचाईलाई बढाएर लैजान उनले आग्रह गरिन् । सहकारीले न्युन आएका भएका, विपन्न र पिछडिएको महिला तथा समुहलाई माथि उठाउनुपर्नेमा उनको जोड छ । सहकारीमा लागेर नेता बन्ने नभई सहकारीकर्मीकै रुपमा रहेर सदस्यको समृद्धिमा काम गर्नुपर्ने उनको भनाई छ । पछिल्लो समय सहकारी संस्थाहरुले सदस्यहरुको बचत दुरुपयोग गरेको भन्दै ती संस्थाका सञ्चालकलाई कानुनी कारवाही गरी पीडित बचतकर्ताको रकम फिर्ता गर्नुपर्नेमा उनको जोड छ । आर्थिक सामाजिक उत्थानको लागि सहकारी भने पनि अहिले सहकारीमा राजनीति छिरेको र सहकारी सिद्धान्त भन्दा बाहिर गएको उनको बुझाई छ । सहकारीले सदस्यहरुमा सीप विकास गरी आयआर्जनमा लगाउन सके उनीहरुको जीवनस्तर परिवर्तन गर्न सकिने उनको भनाई छ । ठुलो संघर्षले संघ स्थापना गरेको भन्दै उनले वित्तीय पारदर्शिता कायम गर्दै सदस्य संस्थाहरुको हितमा लगाउन आग्रह गरिन् । असल मनाशय राखेर संघको नेतृत्वमा आउन र सहकारीलाई सहकारीकै सिद्धान्तमा सञ्चालन गर्नुपर्नेमा उनको जोड छ ।
त्यसैगरी कार्यक्रममा शुभकामना मन्तव्य राख्दै निवर्तमान अध्यक्ष रामशरण घिमिरेले सहकारी अभियानमा ठुलो चुनौती रहेको र सुझबुझमा साथ चुनौतीलाई पार गर्न अभियानमा ऐक्यवद्धता आवश्यक रहेको बताए । उनले पछिल्लो समय राष्ट्र बैंक र सहकारी प्राधिकरणले जारी गरेको मापदण्ड र निर्देशनले सहकारी संघ संस्थालाई अप्ठ्यारो पारेको भन्दै त्यसको विरुद्ध सबै एक भएर लड्नुपर्नेमा जोड दिए । सहकारीका समस्या समाधानमा केन्द्रीय संघ र महासंघको भूमिका कमजोर देखिएको भन्दै जिल्ला तहका संघहरुले समेत दवाव दिनुपर्ने उनको भनाई छ ।
२०५० साल असोज ३ गते स्थापना भएको संघमा असार मसान्तसम्म ४८२ संस्था सदस्य रहेको प्रमुख कायकारी अधिकत सन्तोष बजगाईंले जानकारी गराए । उनले संघले गत असार मसान्तसम्ममा ७ करोड २० लाख ७८ हजार शेयर पूँजी, १ अर्ब ४३ करोड निक्षेप र ९९ करोड ८२ लाख ८१ हजार ऋण लगानी गरेको जनाए । पछिल्लो समय संघले वित्तीय कारोबारलाई खुम्च्याउँदै लगेको र तालिम शिक्षा जस्ता कामलाई महत्व दिएको जानकारी दिए । संघको जगेडा कोषमा १८ करोड माथि रकम रहेको र निरन्तर वृद्धि हुँदै गएको उनको भनाई छ ।

नेपालपत्र संवाददाता