फुटबलका महानतम् खेलाडी पेलेको ८२ वर्षको उमेरमा आज निधन भएको छ ।
२३ अक्टोबर, १९४० मा जन्मेका पेलेको वास्तविक नाम एडिसन अरान्तेस दो नासिमेन्टो । थोमस अल्वा इडिसनबाट प्रभावित भएर उनमा मातापिताले उनको नाम इडिसन राखेका थिए । उनी ब्राजिलको ट्रेस कोराकोसको गरीब परिवारमा हुर्केका थिए। उनका आमाबाबुको नाम डोन्डिन्हो र सेलेस्टे नासिमेन्टो थियो।
उनको नाम पेले रहनुमा रमाइलो प्रसंग छ । पेलेलाई मनपर्ने एकजना गोलकिपर थिए बिले । उनले बिलेको नाम लिँदा पेले उच्चारण गर्थे । पछि गएर उनको नाम नै पेले रहन गयो ।
पेले भन्नेगर्थे ‘म फुटबलको लागि जन्मेको हुँ, जसरी बीथोभन संगीतको लागि जन्मिएको थियो ।’ उनको बुबा, डोन्डिन्हो भनेर चिनिन्छ, एक फुटबलर पनि थिए, तर एक अविशिष्ट। पेलेले बल किक गर्न सिकेको समयदेखि नै फुटबललाई माया गरेका थिए। तर उनकी आमा त्यति खुसी थिइनन् । डोन्डिन्होले खेलबाट थोरै पैसा कमाएकाले र उनी आफ्नो छोराको लागि केही राम्रो होस् भन्ने चाहन्थिन्। यदि उनले आफ्नो बाटो पाएको भए, फुटबल जगतले सबैभन्दा ठूलो एउटा प्रतिभा गुमाउने थियो। पेलेको सीप ब्राजिलका पूर्व अन्तर्राष्ट्रिय प्रशिक्षक डि ब्रिटोको ध्यानमा आयो र उनले पेलेलाई प्रशिक्षण दिन थाले।
सन् १९५४ मा १४ वर्षको हुँदा उनी साओ पाउलोमा बउरु एथलेटिक क्लब जुनियरमा सामेल भए। १६ वर्षको उमेरमा, उनी सान्तोस गए जहाँ उनी १९७४ सम्म रहे। पेले र सान्तोस सँगै लिजेण्ड बन्ने, युरोप भ्रमण गर्ने र मैत्रीपूर्ण खेल खेल्ने थिए।
आफ्नो करियरमा पेले ले उत्कृष्ट १२८३ प्रथम श्रेणीका गोल गरे । तर जसरी नोटहरूको संग्रहले बीथोभन सिम्फनी बनाउँदैन, तथ्याङ्कहरूले ती गौरवशाली ब्राजिलियन पक्षहरूको महिमा कब्जा गर्न सक्दैन। सुन्दर कौशल, अचम्मको गति र बल नियन्त्रण र पहेंलो र हरियो शर्टमा ती सबै उत्कृष्ट खेलाडीहरू मध्ये पेले महान थिए। उनी लचिलो, छिटो, बलियो थिए र बललाई आफ्नो इच्छा अनुसार नचाउन सक्षम थिए ।
पेले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय टोली सान्तोस, न्यूयोर्क कोसमोस र ब्राजिलबाट खेले। पेलेले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय टोलीका लागि ९२ खेल खेलेका थिए र ७७ गोल गरेका थिए । उनले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय टोलीका लागि १९५८, १९६२ र १९७० मा ३ विश्वकप जितेका थिए ।उनले सन् १९६२ र १९६३ मा २ वटा विश्व क्लब च्याम्पियनसिप पनि जितेका थिए । सान्तोसका लागि उनले जितेका थिए । १९५६, १९५८, १९६०, १९६१, १९६२, १९६४, १९६६, १९६७ र १९६८ मा ९ साओ पाउलो स्टेट च्याम्पियनसिप। १९७३ मा पेलेले दक्षिण अमेरिकी खेलाडीको उपाधि पाए।
पेले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्यास लिएपछि उनले थप चार वर्ष सान्तोसका लागि खेल्न जारी राखे। उनले अन्ततः ३४ वर्षको उमेरमा क्लबबाट बिदा लिए, सान्तोसले आफ्नो लाइनअपबाट १० नम्बरको जर्सी हटाएर उनको सम्मान गरेको थियो। पेले कुनै खेलाडीसँग तुलना गर्न नसकिने यो एक स्वीकारोक्ति थियो ।
त्यसपछि, १९७५ मा, पेलेले सन्यासबाट फेरि फर्केर न्यूयोर्क कोसमोसको लागि खेल्न आए तब सबैलाई चकित पारे । उनले त्यहाँ दुई वर्षसम्म खेले।
एक सर्वोच्च करियरको अन्त्य अन्ततः १७७७ मा आयो जब पेले खेलाडीका रूपमा आफ्नो जुत्ता थन्क्याएर खेलकुद राजदूतको भूमिका निभाए। केहि समयपछि उनी ब्राजिलको खेलकुद मन्त्री पनि बने।
खेलाडीको रुपमा करिअर सकिएपनि वर्षौंसम्म पनि उनको महानता यस्तो रह्याे कि जब पनि ब्राजिलको नाम आउँछ, जताततै फुटबलका फ्यानहरूको ओठमा सबैभन्दा पहिले एकमात्र आउने नाम हो पेले । उनै अद्वितीय फुटबलर पेलेलाई हार्दिक विदाई ।
