दोलखाको जिरीमा मुख्य कार्यालय रहेको एकीकृत फ्रेण्डसिप सहकारीले हालसम्म १६ वटा संस्थासँग एकीकरण गर्न सफल भएको छ । संस्थाले दोलखा, रामेछाप, सिन्धुपाल्चोक र काठमाण्डौ मा रहेका विभिन्न १६ संस्थालाई एकीकृत गरेको हो । 
ससाना सहकारीलाई एकीकृत गरी वित्तीय रुपमा सबल र बलियो संस्थाका रुपमा स्थापित हुन सकेको छ । एकिकरण सँगै वित्तीय रुपमा मात्र नभई कार्यक्षेत्र विस्तारका हिसाबले पनि संस्था ४ जिल्लामा फैलिएको छ । 

२०४८ सालमा २५ जना सदस्य र मासिक २ रुपैया बचतबाट सुरु भएको फ्रेण्डसिप सहकारी संस्थाले एकीकरण पछि आफ्नो वित्तीय कारोबारलाई उल्लेख्य वृद्धि गर्न सफल भएको हो । कुनै संस्था एकीकरण गर्न ईच्छुक भए पहिला सहकारी ऐन नियम भित्र संस्थालाई हिँडाउने र एक बर्षसँग संस्थाको समग्र वित्तीय अवस्थालाई अध्ययन गरेर मात्र एकीकरण गर्ने गरेको छ । संस्थाको वित्तीय सुचाङ्कहरुलाई स्वस्थ बनाउन एकीकरणमा आउन चाहने संस्थाहरुको वित्तीय अवस्था विश्लेषण गरेर मात्र एकीकरण गर्ने गरेको निमित्त सिईओ राम केसीले बताए । 

दोलखा, रामेछाप, सिन्धुपाल्चोक र काठमाडौं जिल्लालाई कार्य क्षेत्र बनाएर अगाडी बढेको उक्त संस्थाले १४ वटा सेवाकेन्द्र मार्फत आफ्ना सदस्यहरुलाई सहज रुपमा वित्तीय सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । संस्थाको कारोबारलाई छिटोछरितो, प्रभावकारी र विश्वसनीय बनाउ प्रिमियम सफ्टवेयरको प्रयोग गर्दै आएको उनले जानकारी दिए । समाजमा छरिएर रहेको पुँजीलाई एकीकृत गरी सामाजिक पुँजी निमार्ण गर्ने र उक्त पुँजीलाई प्रतिस्पर्धी मूल्यमा आधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरी छिटो, छरितो र गुणस्तरीय सेवा प्रदान गर्दै सदस्यमाझ परिचालन गरी उनीहरुको आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक तथा बातावरणीय रुपान्तरण गर्ने अबको लक्ष्य रहेको उनले बताए ।

सन् २०३० सम्म सरकारले सम्पूर्ण सेवालाई प्रविधिमैत्री बनाई सक्ने योजना अगाडी सारेकाले संस्थाले पनि सोही अनुसार प्रविधि प्रयोगलाई प्राथमिकता दिएको छ । सदस्यहरुलाई प्रविधिमैत्री बनाउँदै लैजाने उदेश्यले संस्थाले विभिन्न सेवा सञ्चालनमा ल्याएको उनले जानकारी दिए । संस्थाले माबाईल बैकिङ्ग, फण्ड ट्रान्सफर, देश विदेशबाट आएको पैसा सिधै सदस्यको खातामा जम्मा हुने र ईन्टरनेट बैकिङ्ग सुविधा संस्थाले दिँदै आएको छ । संस्थाले क्यु आर कोड, युटिलिटी पेमेन्ट र चेकलेस पेमेन्ट समेत सुरु गरेको छ । राजश्व भुक्तानी र बिलबुक नविकरणको सुविधा पनि संस्थाले सदस्यलाई दिएको छ भने कनेक्ट आईपिएसको प्रयोग र डिजिटल बैकिङ्गमा संस्था अगाडी रहेको छ । सदस्यलाई मोबाईल रिचार्ज गर्न सहज होस् भन्ने उदेश्यले एक मिसकल बराबर १ सय रुपैंयाको रिचार्ज गरिदिने गरेको छ । त्यसका साथै वालेट भुक्तानीको प्रबन्ध मिलाएको छ । युवा वर्गलाई सहकारीमा आकर्षित गर्न संस्थाले नयाँ योजना अगाडी सारेको र आगामी बर्ष पिएसओ मेसिन सञ्चालनमा ल्याउने संस्थाको योजना छ । 

अब गुणस्तरीय सेवा सहितको दीगो, प्रतिस्प्रर्धी सहकारी संस्था निमार्ण गरी प्रविधि मैत्री सेवामा लाग्नुको विकल्प नभएको उनको भनाई छ । प्रविधि प्रयोगमा जान नसके सहकारीले बैंक तथा वित्तीय संस्थासँग प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्ने र सहकारीको भविष्य अन्धकार हुने उनको बुझाई छ । संस्था ४८ वटा नीति र कार्यविधि बनाएर अगाडी बढेको छ । संस्थाले ४ बर्षे रणनीतिक योजना बनाएको र आगामी बैशाखमा समय सकिने भएकाले पून: रणनीतिक योजना बनाएर अगाडी बढ्ने तयारी गरेको छ । सदस्यहरुले विभिन्न व्यवसाय गर्दै आएको र विविध कारणले व्यवसायलाई अगाडी बढाउन समस्या भए संस्थाले व्यवसाय निरन्तरता योजना मार्फत् थप ऋण सुविधा दिँदै आएको उनले जानकारी दिए । 

१४ वटै सेवा कार्यालयहरुमा के कस्ता क्रियाकलाप भएका छन् भनेर सिसिटिभी मार्फत मुख्य कार्यालयबाटै अनुगमन गर्न सक्ने व्यवस्था मिलाएको छ । संस्थाले अपाङ्गता भएका सदस्यहरुको लागि अपाङ्गमैत्री बाटो, शौचालय र कार्यालय व्यवस्थापन गरेको छ, ताकि उनीहरुले सहज रुपमा वित्तीय सेवा लिन सकुन् । राष्ट्र बैकसँग समन्वय गरेर दशैंमा नयाँ नोट सबै सेवा केन्द्र मार्फत वितरण गर्ने गरेकाले पनि सदस्यकको आकर्षण संस्थामा बढेर गएको उनले सुनाए  ।

यस्तो छ वित्तीय अवस्था 

संस्थाको यस आर्थिक बर्षको माघ मसान्तसम्म शेयर पुँजी १० करोड ८९ लाख,  जगेडा कोष ६ करोड ५२ लाख, अन्य कोष २ करोड ६२ लाख र बचत १ अर्ब १० करोड ९७ लाख रहेको छ । त्यसैगरी संस्थामा १७.८८ अर्थात १९ करोड ८४ लाख तरलता, ऋण लगानी १ अर्ब १ करोड ४९ लाख र कुल सम्पत्ति १ अर्ब ३५ करोड ४५ लाख पुगेको छ । संस्थामा १५ हजार ५९१ सदस्य र ४ हजार २७९ बाल बचतकर्ता रहेका छन् । संस्थाले सकृय र निस्कृय सदस्यको रुपमा वर्गिकरण गर्ने गरेको छ । लगातार ३ बर्षसम्म साधारण सभामा उपस्थिति हुनेलाई संस्थाले सक्रिय सदस्य मान्दछ र ३ बर्षसम्म साधारण सभामा भाग नलिने र कारोबार पनि नगर्ने सदस्यलाई निस्कृय सदस्यको रुपमा संस्थाले परिभाषित गरेको छ । १७ हजार ८६८ जना संस्थामा कुल सदस्य रहे पनि निस्कृय सदस्यलाई घटाएर १५ हजार ६११ जनालाई सक्रिय सदस्यको रुपमा लिएको उनले बताए । 

संस्थाले विभिन्न २० प्रकार बचत सेवा सञ्चालनमा ल्याएको छ । घरदैलो बचत सेवा देखि मोबाईल बचत सेवा संस्थाले सञ्चालनमा लयाएको छ भने ऋणमा ६५ प्रकारका सेवा रहेको उनले जनाए । उत्पादक र अनुत्पादक क्षेत्रमा बर्गिकरण गरेर संस्थाले ऋण लगानी गर्ने गरेको छ । संस्थाले दिर्घकालिन बचत अनुसार  मासिक बचतलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । १ लाख मासिक बचत पुगेका सदस्यका लागि १ लाख बराबरकै दुर्घटना बीमा कार्यक्रम सञ्चालनमा ल्याएको छ । 

सामाजिक क्रियाकलाप

संस्था सामाजिक क्रियाकलापमा पनि अगाडी देखिएको छ । सदस्यहरुको सामुहिक दुर्घटना बीमा, मृत्यु बीमा वा असक्त हुँदाको लागि पनि बीमाको व्यवस्था गरेको छ । सदस्यहरुका लागि स्वास्थ्य सुरक्षा तथा राहत कोष स्थापना गरेको छ । सदस्यहरुको सहभागितामा उक्त कोष स्थापना गरेको र ६४ बर्ष मुनिका सदस्यलाई बीमा कार्यक्रममा आवद्ध गराएको र ६४ बर्ष माथिका सदस्यलाई संस्थागत फन्डको व्यवस्था गरी सुविधा प्रदान गर्दै आएको छ । ६४ बर्ष माथिका सदस्यको हकमा आफन्तलाई ५० हजारसम्म मृत्यु राहत दिने गरेको छ । सो भन्दा कम उमेरका सदस्यलाई बीमा कम्पनि मार्फत ५० हजार र किरिया खर्च बापत संस्थाले १५ हजार प्रदान गर्दै आएको जनाएको छ । त्यसैगरी सदस्यले लिने ऋणको २५ लाखसम्मको बीमा गरेको उनले जानकारी दिए । 

सदस्यहरुमा फजुल खर्च घटाइ भविष्यको लागि बचत गर्ने बानीको विकास गर्न टोल टोलमा गएर वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ । सदस्य जागरण कार्यक्रम अन्तर्गत विभिन्न सचेतनाको कार्यक्रम गर्दै आएको उनले जनाए । संस्थाले सहकारी ऐन र नियमावलीमा भएका व्यवस्थाका बारेमा सदस्यसँग छलफल गरेर नीतिमा परिमार्जन गर्ने गरेको छ । नगरपालिका र गाँउपालिकासँग समन्वय गरेर संस्थाका क्रियाकलापलाई अगाडी बढाउँदै आएको छ । प्रत्येक सेवा केन्द्रम २५ जना महिला दिदीबहिनीको टिम बनाएको र उक्त टिमले नै महिला सदस्यको सम्पूर्ण समस्या समाधान गर्दै आएका छन् । एसईई र कक्षा १२ मा उत्कृष्ट अंक ल्याउने विद्यार्थीहरुलाई संस्थाले सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गर्ने गरेको छ । 

महिला सदस्य सुत्केरी हुँदा २ हजार आर्थिक सहयोग संस्थाले उपलब्ध गराउँछ भने सदस्यका बच्चालाई नि:शुल्क खाता सञ्चालनको व्यवस्था गरिन्छ । संस्थाको दिर्घकालिन सदस्य भनेको नयाँ शिशुहरु भएको र उनीहरुलाई अहिले देखिनै बचत गर्ने बानीको विकास गर्नुपर्छ भन्ने उदेश्यले खाता सञ्चालन गरिदिने गरेको केसीले बताए । संस्थाले सदस्यहरु बिमारी पर्दा तत्काल २५ हजार रुपैंया उपलब्ध गराउँदै आएको छ र एक महिना भित्र भुक्तानी गरेमा ब्याज नलिने व्यवस्था गरेको छ । जिरी अस्पतालसँग सहकार्य गरेर रकतदान कार्यक्रम गर्दै आएको छ भने असल ऋणी र नियमित बचतकर्तालाई सम्मान गर्ने गरेको छ । 

संस्थाले संरक्षित पुँजी फिर्ता कोष अन्तर्गत् बचतमा ४० प्रतिशत र ऋण कारोबारमा ६० प्रतिशत रकम प्रदान गर्दै आएको छ । ७० बर्ष माथिका सदस्यलाई साधारण सभाको अवसर पारेर बार्षिक रुपमा १ हजार २ सय रुपैंया दिने गरेको छ । सदस्यहरुको क्षमता विकास गर्न जिरी प्राविधिक शिक्षालयसँग समन्वय गरेर विभिन्न तालिम आयोजना गर्दै आएको छ । संस्थाले प्रयोगमा ल्याएको प्रविधि सञ्चालनमा सहयोग पुर्याउन संस्थाले प्रविधि सञ्चालन सम्बन्धी तालिमहरु पनि दिने गरेको छ । सेवा केन्द्र र टोल टोल टोलमा गएर यस्ता तालिम गर्ने गरको उनले बताए ।  बजार सफाई तथा डस्टबिन वितरणका साथै अस्पतालमा रहेका बिरामीलाई फलफुल वितरणमा पनि संस्था क्रियाशील छ । संस्थाका २ सय लघुवित्त समुह रहेको र उक्त समुहको अग्रसरतामा विभिन्न सामाजिक कार्य हुँदै आएको उनले जनाए । संस्थाले सामुदायिक विकास कोषबाट सामुदायिक कार्यक्रमहरुमा सहयोग गर्ने गरेको छ । 

बस्तु तथा सेवा बजारीकरण 

सदस्यबाट उत्पादित बस्तु तथा सेवा बजारीकरणमा पनि संस्थाले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ । संस्थाले आयोजना गर्ने हरेक कार्यक्रममा वस्तुको विक्री गर्न प्रदर्शनी कक्षको व्यवस्था मिलाउने गरेको छ । पर्यटन प्रवद्र्धनमा पनि संस्थाले अग्रणी भूमिका खेलेको र यस बर्षमा  मात्रै २६ संस्थाका ६४६ जनाले संस्थाको भ्रमण गर्दा जिरीको पर्यटन प्रवद्र्धनमा समेत टेवा पुगेको उनको भनाई छ । सदस्यहरुलाई स्वरोजगार बनाउन स्थानिय तहसँग सहकार्य गरेर स्वरोजगार कर्जा उपलब्ध गराउँदै आएको छ । गत बर्ष ३७ जना र यस बर्ष २५ जना सदस्यलाई  सहुलियत ऋण प्रदान गरेको छ । सदस्यहरुलाई लगानी गर्नु पूर्व अभिमुखीकरण तालिम सञ्चालन गर्ने गरेको र उनीहरुलाई आत्म निर्भर बनाउन सिप र पुँजी उपलब्ध गराउँदै आएको छ।

संस्थागत उपलब्धी 

संस्थाले गत बर्षसम्म नेफस्कूनले सञ्चालन गरेको नेपाल स्तरको प्रोबेशन ब्राण्ड प्राप्त गरेको छ । त्यसैगरी लगातार ३ पटक सर्वोत्कृष्ट करदाताको रुपमा संस्था कर कार्यालयबाट सम्मानित भएको छ । बागमती प्रोस्कून र जिल्ला बचत संघ, दोलखाबाट पनि संस्था सम्मानित भइसकेको छ । यस बर्ष राज्यलाई ५५ लाख कर बुझाएको उनले जानकारी दिए । अर्थतन्त्रको ३ मध्ये एक खम्बाको रुपमा सहकारीलाई लिए पनि त्यसको मुल्याङ्कन राज्यले नगरे पनि सहकारीले  राज्यलाई सहयोग गर्दै आएको उनले जनाए । सहकारीले तिरेको करमध्ये ५० प्रतिशत रकम मात्रै सहकारीको विकासमा खर्चन सके सहकारी क्षेत्रलाई बलियो बनाउन मदत पुग्ने उनको विश्वास छ । 

संस्थाको सञ्चालकमा आउन चाहने व्यक्तिहरुलाई लक्षित गरी संस्थाले क्षमता विकास तालिम गर्दै आएको छ । त्यसैगरी विद्यालय स्तरमा हाजिर जवाफ, वादविवाद, गीत प्रतियोगिता र विभिन्न क्रियाकलाप गर्ने गरेको छ ।