हरेक वर्ष जुलाई महिनाको पहिलो शनिबार अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी दिवस मनाउने गरिन्छ । विश्वभरका मानिसहरुमा सहकारीका बारेमा सचेतना फैलाउन दिवसले भूमिका खेल्ने विश्वासकासाथ दिवस मनाइने गरिएको छ। यस वर्षकाे दिवसकाे नारा ‘दीगो विकास लक्ष्य प्राप्तिमा सहकारी’ भन्ने रहेकाे छ । संयुक्त राष्ट्रसंघले सन् २०१५ मा अघि सारेका दीगो विकास लक्ष्यका १७ वटा उद्देश्य पुरा गर्न सहकारीहरुको अहम् भूमिका रहने भन्दै अइसीएले याे नारालाइ निरन्तरता दिएकाे हाे ।
यस दिनले संसारभर केहि मुद्दाहरु समाधान गर्न सहकारीले खेलेको भूमिकालाई समेत उजागर गर्दछ । त्यसैगरी सहकारी अभियान र सामाजिक विकासलाई पनि सँगसँगै अगाडि बढाउन यो दिन महत्वपूर्ण मानिन्छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी संगठन (आइसीए) का अनुसार विश्वको करीब १२ प्रतिशत जनसंख्या संसारभरका करिब ३० लाख सहकारी संस्थामा आवद्ध छ । सन् २०२० को एक तथ्यांकअनुसार विश्वका ठूला ३०० सहकारीले २१४६ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको कारोबार गर्ने गरेका छन् । विश्वको रोजगार बजारमा १० प्रतिशत योगदान पुर्याएको सहकारी अभियानले कुनै पनि राष्ट्रकाे दीगो आर्थिक विकास र आर्थिक स्थायित्व कायम राख्न योगदान दिँदै आएको छ ।
सहकारीहरुले जुनसुकै देश र समुदायका मानिसहरुको आर्थिक, सामाजिक, साँस्कृतिक र राजनीति उन्नयनलाई निरन्तर सघाउँदै आएका छन् । गरिबी निवारण र आय आर्जनका निम्ति समेत सहकारीहरु सहयोगी बनेका छन् । राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय चासोको कतिपय विषयवस्तुलाई पनि सहकारीले सम्बोधन गरिराखेकाछन् । सहकारीमा सदस्यले प्रजातान्त्रिक तवरले सम्पत्ति र नाफामाथि आफ्नो स्वामित्व राख्छन् । त्यसैले सहकारीलाई पुँजी भन्दापनि सदस्यकेन्द्रित व्यवसाय भनेर चिनिन्छ । समानता र समतामूलक सहभागितालाई सहकारीहरुले जोड दिन्छन् ।
सहकारी समाजप्रति समर्पित हुन्छन् र समाजको आर्थिक, सामाजिक र पर्यावरणीय विकासमा त्यतिकै क्रियाशील रहन्छन् । सहकारीले जहिले पनि स्थानीय समुदायलाई केन्द्रमा राख्छ साथै समाजका एकअर्काबीच आर्थिक सामाजिक सफलताको विषय आदानप्रदान गर्छ । पुँजीवादले पीडित बनाइएका वर्गलाई सहकारीले एकीकृत गरी माथि उठाउन प्रयास गर्छ । सहकारी अभियान प्रजातान्त्रिक तवरले स्वनियमनमा चल्ने व्यवसाय हो । र यो अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा समेत गाँसिएको छ । यो अभियानले नागरिकहरुलाई आर्थिक, सामाजिक ताथ साँस्कृतिक रुपमा सबल र समृद्ध हुनका लागि सदैव उत्प्रेरित गर्छ । सहकारी गरिबीमाथि विजय प्राप्त गर्ने एक अचुक औजार नै हो ।
यिनै विषयवस्तुलाई आत्मसात गर्दै ‘दीगो विकास लक्ष्य प्राप्तिमा सहकारी’ भन्ने नाराका साथ यस वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी दिवस भाेलि असार १६ (जुलाई १) मा मनाईंदैछ । सन् २०३० सम्ममा दीगो विकासका लक्ष्य प्राप्त गर्ने नीति संयुक्त राष्ट्र संघले लिएको छ । सहकारी मुल्य मान्यता र सिद्धान्तमा अडिग भएर कसरी दीगो विकास लक्ष्य प्राप्त गर्ने भन्ने थिम नै यसपटक पनि दिवसको रहेको छ । नेपालकाे सन्दर्भमा पनि समतामूलक समाज निर्माणमा सहकारीले अग्रणी भूमिका खेल्दै आएका छन् ।
