बुधबार, भाद्र ३ गते २०८३

सहकारी संस्थामा देखिएका समस्या र समाधानका उपाय

मंसिर २२, २०७९ बिहीबार
सहकारी संस्थामा देखिएका समस्या र समाधानका उपाय

 

सहकारी संस्थामा देखिएका समस्याहरु:

क) संस्था सञ्चालन सम्बन्धी

  • व्यवसायमा सिर्जनशीलताको कमी
  • गैरसदस्यसँग कारोबार तथा सदस्यहरुमा विभेद गरी कारोबार गर्ने परिपाटी
  • एकै व्यक्ति एक भन्दा बढी सहकारी संस्थाको सदस्य हुने, कारोबार गर्ने परिपाटी
  • सदस्यको सेवालाई भन्दा पनि नाफालाई बढी प्राथमिकता दिनु
  • सदस्य एवं सञ्चालकहरुमा सहकारी सम्बन्धी शिक्षाको कमी तथा सञ्चालहरुमा संस्था सञ्चालनको दक्षताको कमी
  • सहकारी संएस्था गठन गर्नुको उद्देश्यलाई सार्थ बनाउने गरी संस्था सञ्चालन नहुनु
  • सहकारी क्षेत्रको व्यवसायिक क्षमता अपेक्षाकृत रुपमा कमजोर हुनु तथा प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता कम हुनु
  • साधारणसभा विधिसम्मत नभएको
  • पारदर्शिता र जवाफदेहिताको कमी
  • मानव संशाधनको विकास र योजनाको अभाव
  • संस्थागत संस्कारमा कमी
  • लेखा सुपरिवेक्षण प्रक्रिया प्रभावकारी नहुनु
  • सहकारीहरु बीच समन्वयको अभाव
  • संस्थागत पुँजीको विश्लेषण नगरी साधारणसभाको निर्णय बेगर अचल सम्पत्ति खरिद
  • संरक्षित पुँजी फिर्ताको अभ्यास अझै भएको छैन

ख) बचत तथा ऋण कारोबार सम्बन्धी

  • मध्यस्तकर्ताको माध्यमबाट बचत संकलन
  • संकलित बचत ऋणमा भन्दा पनि अन्य क्षेत्रमा लगानी
  • व्याजदर निर्धारण
  • खर्च प्रणाली अपारदर्शी तथा साधारणसभाको निर्णयबिना खर्च गर्ने परिपाटी
  • बचत रकम व्यक्तिगत व्यवसायमा प्रयोग
  • अनुत्पादक क्षेत्रमा ऋण लगानी
  • ऋण लगानी प्रक्रिया र अभिलेख
  • अधिक र न्यून तरलताको अवस्था
  • खुद बचत गणना अघि नै शेयर लाभांश वितरण गर्नु
  • गैर बैंकिङ सम्पत्तिमा वृद्धि हुने परिपाटी
  • कोषको लागत (कष्ट अफ फण्ड) बढी हुनु
  • सेवा शुल्क लगायतका शुल्कहरु लगाउनु तथा व्याजलाई पुँजीकृत गर्नु तथा समदरमा ब्याज हिसाब गर्नु
  • पुँजी र निक्षेपको अनुपात मापदण्ड अनुसार कायम नगर्नु
  • पाकेको तर नगद प्राप्त नभएको ब्याज समेत आम्दानीमा गणना गर्नु
  • ऋण लगानी गर्दा पुँजीकोषलाई ध्यान नदिनु
  • ऋण लगानी प्रक्रिया र सुरक्षण अपर्याप्त
  • भाखा नाघेको ऋण र पाउनुपर्ने ब्याजको मात्र बढी
  • ऋण नोक्सानी कोषको अपर्याप्तता
  • बाह्य ऋणको मात्रा बढी
  • बिना सुरक्षण ऋण लागनी
  • जोखिम व्यहोर्ने कोषको व्यवस्था नहुनु तथा जोखिम न्यूनिकरणका उपायहरु प्रति सजक नहुने प्रवृत्ति
  • वित्तीय साक्षरताको अभाववित्तीय विवरण र तथ्यांकहरु अद्यावधिक नहुने तथा समयमा नै सम्बन्धित निकायमा पेश नहुने । 

ग. समस्या समाधानका उपायहरूः

  • शिक्षा, तालिम र सूचनाको माध्यमबाट सहकारीको सैद्धान्तिक र कानुनी प्रक्रियाबारे व्यापक प्रचारप्रसार
  • नियामक निकायको क्षमता अभिवृद्धि
  • वित्तीय मापदण्डहरुको उचित परिपालना
  • सदस्यकेन्द्रित कारोबारमा जोड
  • उत्पादनशील क्षेत्रमा सुरक्षित ऋण लगानी
  • संस्थागत संस्कार र सुशासन
  • स्थानीयकरण र समुदायमा आधारित सहकारीहरुको विकासमा जोड
  • सहकारी संस्था एकिकरणमा जोड
  • कानुनमा समयसापेक्ष परिमार्जन तथा एकरुपता 

 

(बागमती प्रदेश भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयका सचिव बलराम निराैलाद्वारा एक कार्यक्रममा प्रस्तुत कार्यपत्रबाट)