सहकारी संस्थाहरुको विकास प्रवद्र्धन गर्न भन्दै खुलेका संघहरु नै व्यवसायिक बन्न सकिरहेका छैनन् । कार्यालय खर्च समेत धान्न नसकेर उनीहरु विभिन्न संघसंस्था र राज्यकोषमा भर पर्नु परेको अवस्था छ । तर भरतपुरमा रहेको जिल्ला सहकारी संघले भने फरक पहिचान बनाउन सकेको छ । २०१७ सालमा स्थापना भएको चितवन जिल्ला सहकारी संघले पछिल्लो समयमा आएर फरक पहिचान बनाएको हो । संघले २ वर्ष अघिदेखि पेट्रोल पम्प सञ्चालन गरेसँगै संघले मुलुकमा नै छुट्टै पहिचान दिन सकेको हो ।
संघका व्यवस्थापक विनोद खतिवडा साझा पेट्रोल पम्पको नामबाट विगत २ वर्षदेखि पम्प सञ्चालन गर्दै आएको बताउँछन् । सहकारी संस्थाहरुको लगानीमा पम्प स्थापना गरिएको उनले बताए । जिल्लाभरका ३८१ संस्थाहरुले १० हजारदेखि २० लाखसम्म रकम पम्प सञ्चालनका लागि लगानी गरेका छन् । पम्पको क्षमता २ लाख ४ हजार लिटर रहेको छ । यसले एक साताका लागिको माग धान्न सक्ने उनले बताए । संघले २ वटा ट्यांकरद्वारा अमलेखगञ्जदेखि डिजल पेट्रोल ढुवानी गरेर विक्रीवितरण गर्दै आएको छ ।
हालसम्म पेट्रोल पम्पमा ६ करोड लगानी भइसकेको छ । विगतमा दैनिक ७ लाखको डिजल पेट्रोल विक्री हुँदै आएकामा हाल आएर दैनिक सरदर ३० लाखको विक्री हुने गरेको व्यवस्थापक खतिवडा बताउँछन् ।
व्यवस्थापक खतिवडाका अनुसार जिल्ला संघका अरु व्यवसाय र पेट्रोलपम्पको ब्यालेन्ससिट छुट्टाछुट्टै बन्ने गरेको छ ।
एक बिगाहा क्षेत्रफलमा पेट्रोलपम्प निर्माण गरिएको छ । पम्पसँगै निमार्ण गरिएको २२ वटा व्यवसायीक सटर पनि छन् । पेट्रोलपम्पबाट वार्षिक १ करोड ३० लाख आम्दानी हुने संघको भनाई छ । संघले आगामी दिनमा चार्जिङ स्टेसन बनाउने योजना बनाएको छ ।
त्यसैगरी संघलाई व्यवसायिक रुपमा अगाडि बढाउने उद्देश्यकासाथ २०३७ सालबाट तोरी मिल शुरु गरेको थियो । दैनिक २०० लिटर तेल संघले बाहिरी जिल्लाबाट भ्रमण गर्न आउनेहरुलाई विक्री गर्दै आएको छ । ३ सय ५० रुपैपाँ प्रतिलिटर मूल्यमा चितवनमै शुद्ध तेल खपत हुन्छ तर संघले सहकारी संस्थालाई १० रुपैयाँ छुट दिने गरेको छ ।
पछिल्लोे समयमा तोरीको मूल्य दोब्बर बढेको छ । ८ हजार रुपैयाँमा एक क्वीन्टल तोरी पाइदैँ आएकोमा अहिले १६ हजार रुपैयाँ पर्ने गरेको छ । नयाँ मुल्य अनुसार प्रति लिटर तेलको ३८० पर्ने उनले जनाए । तर पनि संघले स्टक रहेकाले पुरानै मुल्यमा विक्री गर्दै आएको उनको भनाई छ ।
विगतमा चितवनमा नै प्रशस्त तोरी उत्पादन हुने गरेको भएपनि पछिल्लो समयमा उत्पादन घटेकाले भारतसँग निर्भर रहनुपरेको उनले दुखेसो गरे ।
पुरानै प्रविधिबाट तेल उत्पादन भइरहेकाले आगामी दिनमा आधुनिक मेशिनबाट उत्पादन गर्ने योजना रहेको लेभलिङ, प्याकेजिङ गरेर प्रतिष्पर्धात्मक बजारमा ब्रान्डिङ तोरी तेल बिक्री गर्ने व्यवस्थापक खतिवडाले बताए ।
संघले फलफूल तथा तरकारीको बजार पनि सञ्चालन गरिरहेको छ । भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय र युएनडीपी अन्तर्गत सहकारी बजार विकास कार्यक्रम (सिएमडीपी) सँग साझेदारी गरी सहकारी बजार स्थापना गरेको हो । १० करोड लागतमा संचालन गर्नलागिएको बजारमा ७० प्रतिशत मन्त्रालय तथा सीएमडीपीको सहयोग रहेको छ । संघले बजार व्यवस्थापनका लागि आधुनिक भवन निर्माणको कार्य समेत अघि बढाइसकेको छ । भवन निर्माणका सहकारी बजार विकास कार्यक्रमबाट २ करोड ६० लाख १९ हजार र जिल्ला सहकारी संघले १ करोड ११ लाख ५१ हजार गरी ३ करोड ७१ लाख ७० हजारको कुल लागतमा निर्माण हुन लागेको हो ।
बजार विकास कार्यक्रम (सिएमडीपी) बाट छनौट भएका १२ वटा सहकारीमार्फत तरकारी तथा फलफूलको बजारव्यवस्थापन हुँदै आएको छ । अहिले पालिका तहमा नै बजार बनेको र त्यहाँ उत्पादन भएका तरकारी तथा फलफूल खपत नभए संकलन गरेर जिल्ला र राष्ट्रियस्तरमा विक्रिवितरण गर्ने योजना संघको छ ।
संघले सहकारी आवासगृह निर्माण, तोरीको तेलको ब्राण्डिङ्ग तथा तरकारी र फलफूको बजारीकरण गर्ने योजनालाई प्राथमिकतामा राखेको छ ।
