काठमाडौं । साउनमा एलपी ग्यासको आयात पछिल्ला पाँच महिनाकै उच्च भएको छ । नेपाल आयल निगमका अनुसार साउनमा मात्रै ५७ हजार ३१६ मेट्रिक टन ग्यास आयात भएको हो । आधा सिलिन्डर वितरणपछि रोकिएका माग पूरा गर्न र उपभोक्ताले घरमा रहेका सबै सिलिन्डर भरेर राख्न थालेपछि आयात तथा बिक्री दुवै बढेको निगमको भनाइ छ । यसअघि सबै भन्दा बढी २०८२ फागुनमा ५१ हजा १९२ मेट्रिक टन आयात भएकाे थियाे ।
गत असारमा ४४ हजार ५४४ मेट्रिक टन ग्यास आयात भएकोमा साउनमा त्यसको तुलनामा करिब १२ हजार ७७२ मेट्रिक टन बढी आयात भएको छ । जेठमा ३२ हजार ८४२, वैशाखमा ३२ हजार ५६ र चैतमा ३८ हजार ७९९ मेट्रिक टन ग्यास आयात भएको थियो ।
निगमका निर्देशक विनीतमणि उपाध्यायका अनुसार साउनमा देशभर ४० लाख ३६ हजार ३६४ थान सिलिन्डर बिक्री भएका छन् । असारको तुलनामा साउनमा मात्रै करिब नौ लाख सिलिन्डर बढी बिक्री भएको उनले बताए । ग्यासको आयात नियमित रहेकाले आगामी दिनमा आपूर्ति सहज हुने भन्दै निगमले उपभोक्तालाई आवश्यकता अनुसार मात्रै ग्यास खरिद गर्न आग्रह गरेको छ ।
आधा सिलिन्डरपछि बढ्यो माग
एलपी ग्यासको आयात बढ्नुको प्रमुख कारण पछिल्लो समयको वितरण प्रणालीमा आएको परिवर्तन देखिएको छ । ग्यासको अभाव भएपछि केही समय आधा सिलिन्डर मात्रै वितरण गरिँदा उपभोक्ताले घरमा थप सिलिन्डर राख्न थालेका थिए । पछि पूरा सिलिन्डर ग्यास उपलब्ध हुन थालेपछि उपभोक्ताले घरमा रहेका सबै सिलिन्डर भरेर राख्न खोज्दा माग एकाएक बढेको निगमको वीरगन्ज कार्यालयका प्रमुख मोहनप्रसाद साहको भनाइ छ ।
यसको असर वीरगन्ज नाकाबाट हुने आयातमा समेत देखिएको छ । मुलुकमा खपत हुने एलपी ग्यासको झन्डै ६० प्रतिशत यही नाका हुँदै भित्रिने गर्छ । साउनमा मात्रै वीरगन्ज नाकाबाट ग्यास बोकेका एक हजार ६२२ बुलेट नेपाल भित्रिएका छन् । अघिल्लो वर्षको साउनमा १ हजार २८७ बुलेट भित्रिएकोमा यसपटक ३३५ बुलेट बढी आएका हुन् ।
ती बुलेटबाट कुल दुई करोड ९९ लाख ८३ हजार ७५० किलोग्राम ग्यास भित्रिएको छ । उक्त परिमाणबाट २१ लाख ११ हजार ५३१ सिलिन्डर भर्न सकिने निगमको वीरगन्ज कार्यालयका वरिष्ठ सहायक सञ्जयकुमार यादवले जानकारी दिए ।
पूरा सिलिन्डर वितरण सुरु भएपछि असारमा वीरगन्ज नाकाबाट १ हजार ४२९ बुलेट भित्रिएका थिए । त्यसअघि आधा सिलिन्डर वितरण हुँदा जेठमा ९३४ र वैशाखमा ९७४ बुलेट मात्रै भित्रिएका थिए ।
रिफाइनरीमा आगलागीपछि आपूर्तिमा असर
नेपालको ग्यास आपूर्तिमा भारतका विभिन्न रिफाइनरीको भूमिका रहेकाले त्यहाँको अवरोधले समेत आयात प्रभावित भएको थियो । निगमका अनुसार भारतको दुर्गापुर, हल्दिया, बरौनी र परादीपस्थित रिफाइनरीबाट ग्यास भरेर बुलेटहरू वीरगन्ज नाका हुँदै नेपाल आउने गर्छन् ।
वीरगन्ज कार्यालयका प्रमुख साहका अनुसार आगलागीका कारण असार २६ गतेदेखि दुर्गापुर र हल्दिया रिफाइनरीबाट ग्यास आउन रोकिएको थियो । त्यसले आपूर्ति व्यवस्थापनमा दबाब सिर्जना गरे पनि पछिल्लो समय अन्य स्रोतबाट आपूर्ति बढाइएको निगमको तथ्यांकले देखाउँछ ।
साउनमा वीरगन्ज नाकाबाट नेपाल ग्यास उद्योगले सबैभन्दा बढी १२९ बुलेट भित्र्याएको छ । त्यस्तै सगरमाथा ग्यास इन्डस्ट्रिजले ११७, नोबेल ग्यासले ९०, बाबा ग्यासले ८१, जानकी ग्यासले ७९ र एभरेस्ट ग्यासले ७० बुलेट भित्र्याएका छन् ।
यसरी साउनमा आयात बढ्नुमा उपभोक्ताको सञ्चित माग, आधा सिलिन्डर वितरणपछि पूरा सिलिन्डर भर्ने क्रम र पछिल्लो समय आपूर्ति सामान्य बनाउन बढाइएको खरिद प्रमुख कारण देखिएका छन् । आगामी दिनमा आयात नियमित रहेमा अहिले देखिएको माग–आपूर्ति दबाब क्रमशः घट्ने निगमको अपेक्षा छ ।
नेपालपत्र संवाददाता