काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ६ महिनासम्म वाणिज्य बैंकहरूले सार्वजनिक गरेको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार बैंकिङ क्षेत्रको समग्र खुद नाफा गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ११.५१ प्रतिशतले बढेको छ। यद्यपि, नाफामा देखिएको यो वृद्धि अपेक्षितभन्दा कमजोर मानिँदै आएको छ, जसको असर शेयर बजारदेखि समग्र वित्तीय प्रणालीसम्म मिश्रित रूपमा देखिन थालेको छ।

गत आर्थिक वर्षको पुस मसान्तसम्म २७ अर्ब ४३ करोड ६९ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका २० वाणिज्य बैंकहरूले चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिसम्ममा ३० अर्ब ५९ करोड ३९ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेका छन्। २० बैंकमध्ये ११ बैंकको नाफा बढेपछि समग्र नाफा साढे ११ प्रतिशतले उक्लिएको हो।

कसले ताने नाफा, कसले थाम्न सकेनन् ?

नाफाका आधारमा नबिल, ग्लोबल आइएमई र कुमारी बैंक ‘टप–३’ मा पर्न सफल भएका छन्।

• नबिल बैंकले ४ अर्ब ७५ करोड ९६ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाउँदै ४६.७१ प्रतिशतको उल्लेख्य वृद्धि हासिल गरेको छ।

• ग्लोबल आइएमई बैंकको नाफा ६.५० प्रतिशत बढेर ३ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

• कुमारी बैंकले २ अर्ब ७२ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ८८६.५० प्रतिशतले बढी हो।

कुमारी बैंकको नाफामा देखिएको अस्वाभाविक वृद्धि अघिल्लो वर्ष उच्च इम्पेरमेन्ट चार्जका कारण नाफा न्यून देखिनु र चालु वर्षमा उक्त दबाब घट्नुको परिणाम हो।

यता, लक्ष्मी सनराइज बैंक २७ करोड ३६ लाख रुपैयाँ घाटामा पुगेको छ। कृषि विकास बैंक, नेपाल एसबीआई बैंक र सिटिजन्स बैंकको नाफामा पनि भारी गिरावट आएको छ।

नाफा बढे पनि किन बजार उत्साहित छैन ?

बैंकहरूको नाफा सकारात्मक देखिए पनि त्यसको प्रभाव शेयर बजार र समग्र वित्तीय बजारमा सीमित मात्र देखिएको छ। बजार विश्लेषकहरूका अनुसार:

• बढ्दो खराब कर्जाले बैंकहरूको जोखिम बढाएको छ ।

• आर्थिक सुस्ती र कमजोर मागले ऋण विस्तार प्रभावित भएको छ ।

• प्रतिस्पर्धात्मक ब्याजदर र उच्च सञ्चालन खर्च ले नाफा मार्जिन खुम्चिएको छ ।

• केही बैंकको नाफा वृद्धि एकपटककाे प्राविधिक कारण (जस्तै इम्पेरमेन्ट चार्ज घट्नु) मा आधारित देखिन्छ ।

यस कारण लगानीकर्ताहरू बैंकिङ सेयरमा अझै सावधान देखिएका छन्, जसको असर नेप्सेमा अपेक्षित उछाल नआउनुमा देखिन्छ।

आगामी दिनमा के संकेत गर्छ ?

अनलाइन वित्तीय विश्लेषण तथा बजार ट्रेन्ड अनुसार, आगामी महिनामा बैंकिङ क्षेत्रको प्रदर्शन मुख्यतः तीन कुरामा निर्भर रहने देखिन्छः

• ऋण असुली र खराब कर्जा नियन्त्रण,

• लागत व्यवस्थापन र सञ्चालन खर्च घटाउने रणनीति,

• डिजिटल बैंकिङ र गैर–ब्याज आम्दानी विस्तार।

यदि आर्थिक गतिविधि क्रमशः सुधारतर्फ जान सके र बैंकहरूले जोखिम व्यवस्थापनमा कडाइ गरे भने बैंकिङ क्षेत्रले वित्तीय बजारलाई पुनः गति दिने अपेक्षा गर्न सकिने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

समग्रमा, चालु वर्षको पहिलो ६ महिनाको वित्तीय विवरणले बैंकिङ प्रणाली स्थिरतर्फ उन्मुख देखिए पनि बलियो पुनरुत्थानका लागि अझै चुनौतीहरू कायम रहेको संकेत गरेको छ।