अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा नेपालको निर्यात तथा आयात व्यापारमा कमी आएको छ । आर्थिक वर्ष २०७९र८० को पहिलो १० महिनामा मुलुकबाट कुल ३ खर्ब ४५ अर्ब रुपैयाँ बराबर निर्यात भएको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको ३ खर्ब ९० अर्बको तुलनामा करिब ११.५ प्रतिशतले घटेको हो।

नोपल राष्ट्र बैंककाद्वारा प्रकाशित आर्थिक तथा वित्तीय विवरण अनुसार समीक्ष अवधिमा वनस्पति घिउ, तयारी सुन, चिया, अलैंची, औषधीजन्य वस्तुहरू, हातले बनाइएका कपडालगायत वस्तुहरू प्रमुख निर्यात सामाग्री रहेको छन्। यद्यपि, हातले बनाइएका कपडा, हस्तकलाका सामग्री, र घरेलु उत्पादनहरूको निर्यातमा कमी आएको देखिन्छ। भारत, अमेरिका, जर्मनी, चीन र अष्ट्रेलिया नेपालका प्रमुख निर्यात गन्तव्य बनेका छन्।

त्यस्तै, आयाततर्फ १० महिनामा कुल १२ खर्ब ३० अर्ब रुपैयाँ बराबरको सामान नेपाल भित्रिएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको १४ खर्ब ६० अर्बको तुलनामा १५।९ प्रतिशतले कम हो। पेट्रोलियम पदार्थ, औद्योगिक मेसिन, तयारी औषधी, सुन, र यान्त्रिक उपकरणहरू प्रमुख आयात हुने वस्तु रहेका छन्। कच्चा तेलको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्यमा आएको गिरावटका कारण नेपालको आयात खर्च केहि घटेको देखिन्छ भने सुनको आयात भने आंशिक रूपमा वृद्धि भएको छ।  

मुलुकको व्यापार घाटा भने अझै पनि उच्च छ, तर अघिल्लो वर्षको तुलनामा केही हदसम्म घटेको छ। कुल व्यापार घाटा ८ खर्ब ८५ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा १३.५ प्रतिशतले कम हो। व्यापार सर्त सूचकांक पनि घटेर ८०.६ मा पुगेको छ, जसले नेपालको निर्यात वस्तुको मूल्य वृद्धिभन्दा आयात वस्तुको मूल्य वृद्धिले प्राथमिकता पाएको देखाउँछ। यसले व्यापारिक सन्तुलन सुधार गर्न अझै ठोस नीति, निर्यात प्रवर्द्धन र प्रतिस्थापनमुखी आयात नियन्त्रण आवश्यक रहेको स्पष्ट पार्दछ।