चौथो औद्योगिक क्रान्ति सँघारमै

बिश्वनाथ ढकाल *
कोडाक कम्पनी याद छ? 1997 मा, कोडाकमा लगभग 160,000 कर्मचारीहरू थिए।
र संसारको लगभग 85% फोटोग्राफी कोडक क्यामेराबाट गरिन्थ्यो।  पछिल्ला केही वर्षयता मोबाइल क्यामेराको बृद्धिसँगै कोडाक क्यामेरा कम्पनी बजारबाट बाहिरिएको छ । कोडाक पनि पूर्ण रूपमा दिवालिया भयो र तिनका सबै कर्मचारीहरूलाई हटाइयो।
एकै समयमा धेरै प्रसिद्ध कम्पनीहरूले आफैलाई रोक्नु पर्यो जस्तो...
HMT (घडी)
बजाज (स्कूटर)
DYANORA (टिभी)
मर्फी (रेडियो)
नोकिया (मोबाइल)
राजदूत (बाइक)
राजदूत (कार)
माथिका कुनै पनि कम्पनीको गुणस्तर खराब थिएन। यी कम्पनीहरू किन बाहिरिन पुगे?  किनभने उनीहरूले समयसँगै आफूलाई परिवर्तन गर्न सकेनन् ।
अहिलेको घडीमा उभिएर सायद तपाईले सोच्नु पनि सक्नु हुन्न होला अबको १० वर्षमा संसार कति परिवर्तन होला ! र आजको 70%-90% रोजगारहरू आगामी 10 वर्षहरूमा पूर्ण रूपमा समाप्त हुनेछन्। हामी बिस्तारै "चौथो औद्योगिक क्रान्ति" को युगमा प्रवेश गर्दैछौं।
आजका चर्चित कम्पनीहरू हेर्नुहोस्-
UBER एउटा सफ्टवेयरको नाम मात्र हो। तिनीहरूको आफ्नै कार छैन। यद्यपि आज विश्वको सबैभन्दा ठूलो ट्याक्सी-फेयर कम्पनी UBER हो।
Airbnb आज संसारको सबैभन्दा ठूलो होटल कम्पनी हो। तर रमाइलो कुरा के हो भने उनीहरुको संसारमा एउटा पनि होटल छैन ।
त्यस्तै पेटीएम, ओला क्याब, ओयो रुम आदि अनगिन्ति कम्पनीहरूको उदाहरण दिन सकिन्छ।
आज अमेरिकामा नयाँ वकिलहरूको लागि कुनै काम छैन, किनकि IBM वाट्सन भनिने कानुनी सफ्टवेयरले कुनै पनि नयाँ वकिल भन्दा धेरै राम्रो वकालत गर्न सक्छ। यसरी, लगभग 90% अमेरिकीहरूले अर्को 10 वर्षमा कुनै जागिर पाउने छैनन्। बाँकी 10% बचेका विशेषज्ञहरू हुनेछन्।
नयाँ डाक्टर पनि बिनाकाम बसेका हुनेछन् । वाटसन सफ्टवेयरले क्यान्सर र अन्य रोगहरू मानिसको तुलनामा ४ गुणा बढी सटीक रूपमा पत्ता लगाउन सक्छ। सन् २०३० सम्ममा कम्प्युटर इन्टेलिजेन्सले मानव बुद्धिलाई उछिनेको हुनेछ ।
आजका ९०% कारहरू आगामी २० वर्षमा सडकमा देखिने छैनन्। बाँकी रहेका कारहरू या त बिजुली वा हाइब्रिड कारबाट चल्नेछन्। बिस्तारै सडकहरु खाली हुँदै जानेछन् । पेट्रोल खपत घट्नेछ र तेल उत्पादक अरब देशहरू बिस्तारै दिवालिया हुनेछन्।
यदि तपाई कार चाहनुहुन्छ भने तपाईले उबर जस्ता सफ्टवेयरबाट कारको लागि बोलाउनु पर्नेछ। र तपाईले कारको लागि सोध्ने बित्तिकै, पूर्ण रूपमा चालकविहीन कार आउँछ र तपाईको ढोका अगाडि पार्क गर्नेछ। यदि तपाईँ एउटै कारमा धेरै व्यक्तिहरूसँग यात्रा गर्नुहुन्छ भने, प्रति व्यक्ति कारको भाडा बाइक भन्दा कम हुनेछ।
चालकविना सवारी चलाउँदा दुर्घटनाको संख्या ९९ प्रतिशतले घट्छ । र यही कारणले कार बीमा बन्द हुनेछ र कार बीमा कम्पनीहरू बाहिर हुनेछन्।
 ड्राइभिङ जस्ता चीजहरू अब टिक्ने छैनन्। ९० प्रतिशत सवारी साधन सडकबाट हराएपछि ट्राफिक प्रहरी र पार्किङ कर्मचारीको आवश्यकता पर्नेछैन ।
सोच्नुहोस् त, 10 वर्ष पहिले पनि सडकमा एसटीडी बुथहरू थिए। देशमा मोबाइल क्रान्ति आएपछि यी सबै एसटीडी बुथहरू बन्द गर्न बाध्य भएका थिए। अनि  मोबाइल रिचार्ज पसल बनेका छन् । मोबाइल रिचार्जमा फेरि अनलाइन क्रान्ति सुरू भइसक्यो। मानिसहरु घरमै बसेर अनलाईन मोबाइल रिचार्ज गर्न थालेका छन् । फेरि यी रिचार्ज पसलहरू प्रतिस्थापन गर्नुपर्‍यो। अब यी किनबेच र पसलहरू मर्मत गर्नका लागि मोबाइल फोनहरू मात्र हुन्। तर यो पनि चाँडै परिवर्तन हुनेछ। अमेजन, फ्लिपकार्टबाट सीधै मोबाइल फोनको बिक्री बढिरहेको छ।
पैसाको परिभाषा पनि परिवर्तन हुँदैछ । पहिले नगद थियो तर आजको युगमा त्यो ‘प्लास्टिक मनी’ भएको छ । क्रेडिट कार्ड र डेबिट कार्ड राउन्ड केही दिन पहिले थियो। अब त्यो पनि परिवर्तन हुँदैछ र मोबाइल वालेटको युग आउँदैछ। पेटीएमको बढ्दो बजार, मोबाइल पैसाको एक क्लिक।
जो उमेर संग बदल्न सक्दैनन्, उमेरले धर्तीबाट हटाइदिन्छ। त्यसैले समय अनुसार परिवर्तन गरिरहनुपर्छ।
उत्कृष्ट सामग्री सिर्जना गरिरहनुहोस्, समयसँगै अगाडि बढ्नुहोस्।

*बिश्वनाथ ढकालजीकाे मुहारपुस्तिकाबाट साभार