नेपालपत्र संवाददाता
राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले सार्वजनिक गरेको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ को सामुदायिक प्रतिवेदनले नेपालको चार हजार २१ वटा वडामा वित्तिय सेवा नपुगेको देखाएको छ । मुलुकमा ७५३ पालिका र ६ हजार ७४२ वटा वडा छन् । त्यसमा ५९.६ प्रतिशत पालिकामा बैंक तथा वित्तिय संस्थाको पहुँच पुगेको छैन ।
तथ्यांकअनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाको शाखा स्थापना भएको वडा भने २ हजार ७२२ रहेको छ । त्योअनुसार ४०.४ प्रतिशत वडामा बैंक तथा वित्तिय संस्थाको शाखा स्थापना भएको देखिन्छ । त्यसमा १ देखि २ वटा बैंक तथा वित्तीय संस्था भएका वडा २५.५ प्रतिशत रहेका छन् । ३ देखि ४ वटा बैंकको शाखा हुने वडाहरु ६.६ प्रतिशत रहेको तथ्यांकले देखाएको छ । ५ देखि ९ वटा शाखा भएका वडा ५.५ प्रतिशत छन् भने १० भन्दा बढी शाखा भएका वडा २.८ प्रतिशत रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
हाल नेपालको ७५३ वटा पालिका मध्ये बझाङ जिल्लाको साइपाल पालिकामै समेत बैंक तथा वित्तिय संस्थाको शाखा पुगेको छैन । नेपालमा बैंक तथा वित्तिय संस्थाको शाखा नभएको एक मात्रै पालिका साइपाल हो । २०७४ सालमा राष्ट्र बैंकले एक निर्देशन जारी गर्दै बाणिज्य बैंकहरुलाई पालिका नै तोकेर शाखा खोल्न निर्देशन दिएको थियो । साइपाल गाउँपालिका एभरेष्ट बैंकको भागमापरेको भए पनि सडक, इन्टरनेट लगायतका आधारभुत पुर्वाधार नभएपछि एभरेष्ट बैंकले त्यहाँ शाखा विस्तार गर्न सकेको छैन ।
राष्ट्र बैंकबाट इजाज्त प्राप्त बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको संख्या २०८१ बैशाख मसान्तमा ११० रहेको छ । यसमध्ये २० वाणिज्य बैंक, १७ विकास बैंक, १७ वित्त कम्पनी, ५५ लघुवित्त वित्तीय संस्था र १ पूर्वाधार विकास बैंक सञ्चालनमा रहेका छन्। बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको शाखा संख्या २०८० असार मसान्तमा ११,५८९ रहेकोमा २०८१ बैशाख मसान्तमा ११,५६६ कायम भएको छ । राष्ट्र बैंकले एक व्यक्ति एक बैंक खाताको अवधारणा ल्याएको भए पनि वडास्तरमा शाखाको अभावले सबै नेपाली बैंकमा जोडिन सकेका छैनन्।
