बैज्ञानिकहरुले अन्तर्राष्ट्रिय स्पेश स्टेशनमा मुसाको भ्रूण तयार पारेका छन् । यस्तो प्रगति बैज्ञानिकहरुले पहिलो पटक गरेका हुन् । मानिसले पनि अन्तरिक्षमा प्रजनन गर्न सक्छन् भन्ने यसले के संकेत दिएको छ । जापानी बैज्ञानिकहरुको एउटा समूहले आफ्नो अध्ययनको दौरानमा यो अपूर्ब सफलता हासिल गरेका हुन् ।
यस जापानी समूहरुमाा जापानको यामानाशी बिश्वबिद्यालयमा एडभान्स बायोटेक्नोलाजी सेण्टरमा पढ्ने गरेका प्रोफेसर तेरुहिको वासायामाा पनि संलग्न थिए । यस समूहले अगस्ट २०२१ म कम तापमानमा जम्मा गरेर राखिएका भ्रूँणहरुलाई अन्तरिक्षमा पठाइएको थियो । यस अध्ययनम जापानी एयरोस्पेश एजेन्सीका बैज्ञानिकहरु पनि सहभागि छन् । जसले ती भ्रूणहरुलाई आईएसएसमा लगेर गएका थिए ।
अन्तरिक्ष यात्रीहरुले जतिबेला ती भ्रूणहरु लगेर गएका थिए त्यतिबेला ती आफ्नो जीवनकालको एकदमै आरम्भिक अबस्थामा थिए । तिनलाई एउटा मेशिन मार्फत जमेको अबस्थाबाट बाहिर निकालियो । त्यो मेशिन त्यसै कामका लागि बिशेष किसिमले डिजाइन गरिएको थियो । त्यसपछि चार दिनसम्म ती भ्रूणहरुलाई बढ्न दिइयो ।
बढ्न थाले भ्रूण
बैज्ञानिकहरुले भने – ‘माइक्रोग्राभिटीको परिस्थितिमा तयार गरिएका ती भ्रूणहरु बिकसित हुनथाले र ती ब्लास्टोसिस्ट्मा बदलिए’ । बास्तवमा ब्लास्टोसिस्ट्स नै ती कोशिकाहरु हुने गर्दछन् जुन फिटस र प्ल्यासेण्टामा बिकसित हुने गर्दछन् । ती ब्लास्टोसिस्टमहरुलाई पृथ्वीमा फिर्ता पठाइयो ।
यस अध्ययनका बारेमा अनलाईन साइन्स पत्रिका आईसाइन्समा एउटा रिपोर्ट छापिएको छ । त्यस रिपोर्टम भनिएको छ कि यो प्रयोगले ‘स्पष्टरुपले देखाउँदछ कि ग्र्याभिटीको कुनै खाश असर परेन’ । पृथ्वीमा पठाइएको ब्लास्टोसिस्ट्सको अध्ययन पछि तयार गरिएको त्यस रिपोर्टम बैज्ञानिकहरु भन्दछन् कि डीएनए र जीन्समा भने कुनै खाश परिबर्तन देखा परेन ।
यामानाशी बिश्वबिद्यालय र नेशनल रिसर्च इन्स्टिीच्यूट राइकेले गएको शनिबार अर्थात् २८ अक्टोबर २०२३ शनिबारका दिन जारी एउटा संयुक्त बयानम भनेका छन् कि यो आफ्नो किसिमको पहिलो अध्ययन हो जसले देखाएको छ कि स्तनधारी जीवले अन्तरिक्षमा सफल जीवन जिउन सक्छन् ।
भविष्यका लागि आवश्यक
उक्त संयुक्त बक्तब्यको बयान अनुसर ‘यो बिश्वको पहिलो यस्तो प्रयोग हो जसमा स्तनधारी जीवहरुको आरम्भिक समयका भू्रणहरुलाई आईएसएसम पूर्णरुपले माइक्रेग्र्याभिटीको परिस्थितिमा तयार गरियो । आईएसएसमा तयार ती ब्लास्टोसिस्ट्सलाई अब मुसाभित्र प्रत्यारोपित गर्नु पर्छ जसले गर्दा के देख्न सकिने छ भने मुसाले ती भ्रूण्हरुबाट बच्चा जन्माउन सक्छ कि सक्तैन’ ।
जति जति मानिस अन्तरिक्षतर्फ बढ्दै गएको छ, चन्द्रमामा बस्तीहरु बसाउने जस्ता कल्पना बास्तबिकताको नजिक देखापर्न थालेका छन् । यस्तो स्थितिम यी प्रयोगहरु निकै महत्वपूर्ण छन् । किनभने तिनकै माध्यमबाट बैज्ञानिकहरुले अनुकूल परिस्थिति तयार पार्न सक्नेछन् ।
नासाको आर्टेमिस कार्यक्रम अन्तरगत मानिलाई चन्द्रमामा पठाउने योजना छ, परिणामतः के बुझ्न सकियोस् कि लामो अवधिसम्म चन्द्रमामा कसरी रहन सकिएला र के त्यहाँबाट मंगल ग्रहको यात्रा गर्ने योजना पनि बनाउन सकिन्छ ।
–बिभिन्न बैज्ञानिक श्राेत
