काठमाडौं । भारतसँँग गलवान भिडन्त पछि चिनियाँ रक्षामन्त्री साड्फु संघाई सहयाेग संगठन (एससीओ)का रक्षा मन्त्रीहरूकाे बैठकका सन्दर्भमा पहिलो पटक भारतमा पुगेका छन् । त्यस अवसरमाा भारतका रक्षा मन्त्री राजनाथ सिंहले संघाई सहयोग संगठनका(एससीओ) रक्षामन्त्रीहरूको बैठकमा शुक्रबार एकजुट भएर आतंकवाद विरुद्ध लड्नुपर्ने आवश्यकता रहेको बताए ।
भारतकाे रााजधानी नयाँ दिल्लीमा एससीओका रक्षमन्त्रीहरूको बैठकको अध्यक्षता गर्दै सिंहले भने “हामीले एकजुट भएर आतंकवादसँग लड्नुपर्छ। यदि एससीओ बलियो बन्छ भने हामीले सँगै लड्नुपर्छ। आतंककारी समूहहरूले सामाजिक सञ्जाल र क्राउडफन्डिङ जस्ता नयाँ तरिकाहरू प्रयोग गरिरहेका छन्।”
यस बैठकको उद्घाटन सम्बोधनमा सिंहले भनेः “हामीबीच सांस्कृतिक र सभ्यताको सम्बन्ध छ। युगौंदेखि हामीसँग वस्तुहरू र विचारहरूको क्षेत्रमा मानिसहरू–जनताको सम्बन्ध र आदानप्रदान भएको छ – जसको कारणले गर्दा हामी आर्थिक र सांस्कृतिक रूपमा बढेका छौं। बदलिँदो समयसँगै हामी ती सम्बन्धहरूलाई बलियो बनाउन काम गर्नेछौं। एससीओ एक बलियो क्षेत्रीय संगठनको रूपमा विकसित भएको छ।”
यसका अतिरिक्त उनले भारतले एससीओलाई सदस्य राष्ट्रहरू बीच रक्षा सहयोग प्रवर्द्धन गर्न एक महत्वपूर्ण संगठनको रूपमा हेरेको बताए ।
यस बैठकमा चीन, कजाकिस्तान, किर्गिस्तान, रुस, ताजिकिस्तान र उज्वेकिस्तानका रक्षामन्त्रीहरु भौतिक रुपमा सहभागी भएका थिए भने पाकिस्तानी रक्षामन्त्री ख्वाजा आसिफले भिडियो कन्फ्रेन्समार्फत् बैठकमा भाग लिने कार्यक्रम रहेको थियो । यी सदस्य राष्ट्रहरूबाहेक, भारतले यस पटकको रक्षा मन्त्रीहरूको बैठकमा भाग लिन दुई पर्यवेक्षक देशहरू बेलारुस र इरानलाई निम्तो दिएको थियो।
भारत र चीनका बीच सन् २०२० मा गलवान उपत्यकामा भएको झडपपछि चिनियाँ रक्षामन्त्री ली साङ्फुको यो पहिलो दिल्ली भ्रमण हो।
यस बैठकको तयारीमा संलग्न अधिकारीहरूले छलफलको मुख्य फोकस अफगानिस्तानको घटनाक्रमलगायत क्षेत्रीय सुरक्षा स्थितिमा हुने बताए।
बिहीबार दुई देशबीच भएको द्विपक्षीय भेट लगत्तै लीले भारतसँगको तनावपूर्ण, उच्च उचाइको सीमानाको अवस्था “समग्रमा स्थिर“ रहेको बताए । यो भारतीय रक्षा मन्त्रालयको अधिक निराशावादी दृष्टिकोण संग एकदम विपरीत थियो । “चीन र भारतको मतभेद भन्दा धेरै साझा हितहरू छन्,“ लीले आफ्ना भारतीय समकक्षी राजनाथ सिंहसँगको भेटपछि चिनियाँ रक्षा मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ। “अहिले, चीन–भारत सीमाको अवस्था समग्रमा स्थिर छ,“ लीले भने। उनले भने, ‘पक्षले दीर्घकालीन दृष्टिकोण राख्नुपर्छ, सीमा समस्यालाई द्विपक्षीय सम्बन्धमा उपयुक्त स्थानमा राख्नुपर्छ र जतिसक्दो चाँडो सीमाको अवस्था सामान्य बनाउन प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ ।”
यसैबीच, भारतको रक्षा मन्त्रालयले आफ्नो विज्ञप्तिमा भन्यो कि चीनले लद्दाख क्षेत्रमा उनीहरूको विवादित सीमामा ३ वर्ष पुरानो अडानको सन्दर्भमा द्विपक्षीय सम्झौताहरू उल्लङ्घन गरेर देशहरू बीचको सम्बन्धको “पूरै आधार“ नष्ट गरेको छ। भारत–चीन सम्बन्धको विकास “सीमामा शान्ति र शान्तिको व्याप्तिमा आधारित छ“ र सबै सीमा समस्याहरू विद्यमान सम्झौता र प्रतिबद्धताहरू अनुसार समाधान गर्न आवश्यक छ, सिंहले भने।
