काठमाडौँ । मध्यपूर्बको भिषण युद्ध राक्न र शान्ति स्थापना गर्न पाकिस्थानको मध्यस्थतामा सम्पन्न बर्ता असफल भएको छ । दुइ पक्ष बीच लगातार २१ घण्टासम्म चलेको यो सघन मानिएको बाताा असफल भए पछि अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलले इरान आफ्ना शर्तहरूमा सहमत हुन नसकेको भन्दै वार्ता निष्कर्षविहीन भएको घोषणा गरेको हो।
यो वार्तापछि सञ्चारकर्मीहरूलाई सम्बोधन गर्दै अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले अमेरिकाले आफ्नो अन्तिम अडान अर्थात् ‘रेड लाइन’ प्रस्ट पारेको तर इरानले त्यसलाई स्वीकार नगरेको बताए। उनले भने, ‘हामीले निकै लामो समय खर्चिएर लचिलो बन्ने प्रयास ग¥यौँ, तर इरानी पक्ष हाम्रा शर्तहरू मान्न तयार भएन।’
भान्सले अमेरिकाले इरानसमक्ष आफ्नो ‘अन्तिम र उत्कृष्ट’ प्रस्ताव राखेको र अब त्यसलाई स्वीकार गर्ने वा नगर्ने जिम्मा इरानकै हातमा रहेको उल्लेख गरेर बल ईरानको कोर्टमा फालिदिए ।
अमेरिकी टोलीमा राष्ट्रपति ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुश्नर र मध्यपूर्वका लागि विशेष दूत स्टिभ विट्कफ पनि सहभागी थिए। उपराष्ट्रपति भान्सले इरानको आणविक कार्यक्रमलाई पूर्ण रूपमा रोक्नु नै ट्रम्प प्रशासनको मुख्य लक्ष्य रहेको कुरा पनि दोहो¥याए। त्यस क्रममा उनले ईरानको आणविक क्षमता ध्वस्त पारिएको दाबी गर्दै भविष्यमा ईरानले कहिल्यै परमाणु हतियार नबनाउने प्रतिबद्धता नजनाएसम्म सम्झौता हुन नसक्ने शर्तसमेत प्रस्ट पारे।
यद्यपि यो वार्ता विफल भएपनि पाकिस्तानको मध्यस्थकर्ता भूमिकाको भने अमेरिकाले उच्च प्रशंसा गरेको छ। भान्सले पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री र फिल्ड मार्शल मुनिरलाई धन्यवाद दिँदै वार्तामा कुनै कमी भए त्यो पाकिस्तानको कारणले नभएको स्पष्ट पारे। वार्ता निष्कर्षविहीन भएपछि अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डल अहिले पाकिस्तानबाट स्वदेश फर्कने तयारीमा छ।
यता, इरानको विदेश मन्त्रालयले पनि एक विज्ञप्ति जारी गर्दै अमेरिकाले अत्यधिक र गैरकानुनी मागहरू राखेको आरोप लगाएको छ। इरानले आफू खुला दिमागका साथ वार्तामा आएको भए पनि अमेरिकाले ईरानको वैध अधिकार र स्वार्थलाई सम्मान गर्नुपर्ने अडान राखेको छ।
दुवै पक्ष आ–आफ्नो अडानमा अडिग रहेपछि मध्यपूर्वको तनाव अन्त्य गर्ने यो ठुलो प्रयास अहिलेलाई असफल साबित भएको छ। अब स्थितिले कस्तो मोड लिने हो बिश्वब्यापीरुपमा चिन्ता बढेको छ – एजेन्सी
